İber İhtiyoloji Derneği (SIBIC), İspanya’daki Atlantik somonu (Salmo salar) popülasyonlarının son on yılda yüzde 80’den fazla azaldığını açıkladı. Uzmanlar, somonun “Tehlike Altındaki Türler Kataloğu”na dahil edilmesini ve amatör balıkçılığın acilen yasaklanmasını talep ediyor.
İspanya’nın en önemli somon avcılığı merkezi olan Asturias’ta, 18 Nisan’da başlayan av sezonunda şu ana kadar hiç somon yakalanamamış durumda. Benzer bir sıkıntı, 1 Mayıs’ta sezonun açıldığı Cantabria bölgesinde de gözlemleniyor. Galiçya, Navarra ve Bask Bölgesi, somon popülasyonundaki ciddi azalma nedeniyle avcılığı yasakladı.
Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre değerlendirmeler yapıldığında, İspanya’daki somon popülasyonlarının “Nesli Tükenme Sınırı” (CR) kategorisine girdiği belirlenmiştir. Beş farklı nehir havzasında yapılan izleme çalışmalarında, ortalama düşüş oranı yüzde 82,1 olarak hesaplandı; bazı nehirlerde bu oran yüzde 94,8’e kadar çıkıyor. 2000’li yılların başında yaklaşık 3.000 somon kaydı bulunan Asturias’ta, bu sayı 2025 itibarıyla 130’a düşmüş durumda.
Somonların yok olmasında birçok faktör rol oynuyor. Yapılan telemetri izlemeleri, yumurtlama döneminden sonra okyanusa doğru göç eden somonların yüzde 24,2’sinin hidroelektrik santrallerinin su alma kanallarına takılarak hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Ayrıca, artan su sıcaklıkları nedeniyle ilkbahar göçü yapan somonların yaklaşık yüzde 50’si yaz aylarında hayatta kalamıyor. Tarihsel veriler, somonların yaşam alanlarının, 21. yüzyılın başından bu yana nehirlerin parçalanması ve baraj inşaatları sebebiyle yüzde 56 oranında daraldığını gösteriyor. Navia ve Deba gibi birçok nehirde ise somon popülasyonları tamamen yok olmuş durumda.
Bu durum, hem ekosistem için hem de somon severler için ciddi bir endişe kaynağı teşkil ediyor. Somon balıklarının korunması ve yasakların uygulanması, bu değerli türün geleceği için hayati önem taşıyor.
