Irak, küresel enerji pazarındaki konumunu güçlendirmek hedefiyle Amerika Birleşik Devletleri merkezli dev şirketlerle milyarlarca dolarlık anlaşmalar imzaladı. Washington temasları kapsamında duyurulan dev yatırım hamlesi, Türkiye ile sürdürülen 1,5 milyar dolarlık tahkim sürecinin gölgesinde gerçekleşti. Irak makamları bir yandan petrol üretim kapasitesini yükseltmeyi hedeflerken, diğer yandan Ceyhan Limanı’na sevkiyatın yeniden başlaması için Ankara ile görüşmelerine devam ediyor.
7 DEV SÖZLEŞMEYLE ÜRETİM ARTACAK
Irak Başbakanı Ali el-Zaidi’nin ABD ziyareti kapsamında duyurulan dev paket, petrol sahalarının işletilmesi ve geliştirilmesini kapsayan 7 kritik sözleşmeyi içeriyor. Irak Petrol Bakanı Bassem Mohammed Khudair tarafından aktarılan bilgilere göre, projelerde yer alacak şirketler ve üstlenecekleri roller şu şekilde sıralandı:
Chevron: West Qurna-2 sahasının işletme süreçlerini üstlenecek, Nasiriye ve Balad sahalarının geliştirilmesinde aktif rol oynayacak.
Halliburton: Bin Umar ile Sindbad petrol sahalarının bütünleşik yönetimini devralacak.
HKN Energy: Himreen petrol sahasındaki geliştirme faaliyetlerini yürütecek.
Sektörde aralarında BP’nin de yer aldığı 22 uluslararası firmanın faaliyet gösterdiğini vurgulayan Bakan Khudair, ülkenin mevcut günlük petrol üretim kapasitesinin 4,8 milyon varil seviyesini aştığını açıkladı.
CEYHAN HATTI MÜZAKERELERİ VE ALTERNATİF ROTALAR
ABD firmalarıyla iş birliğini derinleştiren Irak, bölgesel enerji rotalarında da stratejik adımlar atıyor. Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı aracılığıyla Ceyhan Limanı’na yönelik ihracatın yeniden aktifleştirilmesi amacıyla Ankara ile yürütülen müzakereler masadaki yerini koruyor.
Öte yandan Bağdat yönetimi, ihracat rotalarını çeşitlendirmek amacıyla Suriye ile de yeni bir hat üzerinde mutabakata vardı. Hadisa kentini Baniyas Limanı’na bağlaması planlanan bu boru hattı projesiyle, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan jeopolitik risklerin olumsuz etkilerinin azaltılması hedefleniyor.
1,5 MİLYAR DOLARLIK TAHKİM DAVASI SÜRÜYOR
ABD ile imzalanan 200 milyar dolarlık dev anlaşmalar, Türkiye ile Irak arasındaki hukuki hesaplaşmanın devam ettiği bir dönemde açıklandı.
Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin 2023 yılında, 1976 tarihli boru hattı sözleşmesinin ihlal edildiği gerekçesiyle Türkiye aleyhine hükmettiği net yaklaşık 1,5 milyar dolarlık tazminat kararının ardından; taraflar arasındaki alacak, mahsuplaşma ve faiz hesaplamalarına ilişkin süreç Washington’da devam eden tenfiz davası üzerinden yürütülüyor.
